Een keizersnede – of sectio – is een geboorte die vaak anders verloopt dan vooraf gedacht of gehoopt. Soms gepland, soms onverwacht. In alle gevallen blijft het een intens en betekenisvol moment waarop een nieuw leven begint. Steeds vaker komt de vraag of een geboortefotograaf ook aanwezig mag zijn in de operatiekamer. En dat roept begrijpelijkerwijs vragen op. Want een OK is geen gewone ruimte: het is een medische omgeving waar veiligheid, rust en protocollen altijd voorop staan. Tegelijk groeit het besef dat ook een geboorte via een keizersnede het waard is om zorgvuldig vastgelegd te worden.
Voor ouders kan een keizersnede soms voelen als een gemis aan beleving. Ik herken dat zelf heel erg van de geboortes van Thijs en Josefien. Er gebeurt veel achter een scherm, er is minder zicht op het moment van geboorte, en de geboorte zelf gaat vaak heel snel. Juist daarom kunnen beelden helpen om het verhaal compleet te maken. Foto’s kunnen laten zien wat er gebeurde, hoe er voor jou en je kindje werd gezorgd, hoe een partner aanwezig was, en vooral: dat eerste moment waarop ouder en kind elkaar ontmoeten. Het zijn beelden die helpen bij het verwerken, herinneren en verbinden.
Wanneer een fotograaf wordt toegelaten tot de OK, gebeurt dat altijd in overleg met het ziekenhuis en het medisch team. De fotograaf past zich volledig aan aan de situatie: werkt stil, blijft op de achtergrond, buiten het steriele gebied en respecteert alle geldende hygiëne- en veiligheidsregels evenals de privacy van het medisch team. Het doel is niet om het medische proces vast te leggen, maar om de beleving van de ouders te documenteren—met aandacht voor emotie, verbinding en kleine, betekenisvolle momenten. En goede en veilige zorg gaat altijd voor.
In de praktijk verschilt het beleid rondom geboortefotografie op de OK per ziekenhuis. Sommige ziekenhuizen zijn terughoudend en laten geen externe fotografen toe, vaak vanuit zorgen rondom steriliteit, privacy en rust in de operatiekamer. Andere ziekenhuizen staan er juist voor open, mits er vooraf duidelijke afspraken worden gemaakt. Soms wordt vooraf toestemming gegeven na overleg, en in enkele gevallen werken ziekenhuizen zelfs met vaste protocollen of overeenkomsten voor geboortefotografen. Deze ontwikkeling laat zien dat er langzaam meer ruimte ontstaat voor de waarde van beeld, ook binnen een medische context.
Er zijn ook wat overeenkomsten tussen ziekenhuizen in de regio. In alle ziekenhuizen geldt dat het medisch personeel bepaalt. Dat wil zeggen dat er zich situaties kunnen voordoen waarbij het spannend is en waarbij het zorgpersoneel een fotograaf kan verzoeken de OK te verlaten. En hoewel fotograferen op de OK steeds vaker mag, geldt dat nog niet voor het maken van video fragmenten.
In de afgelopen periode heb ik als geboortefotograaf mooie stappen mogen zetten in de samenwerking met ziekenhuizen in de regio. Zo heb ik contracten afgesloten met het Universitair Medisch Centrum Groningen, het Ommelander Ziekenhuis Groningen in Scheemda en Nij Smellinghe in Drachten. Daarnaast ben ik, in goed overleg met het team, ook welkom op de OK van het Martini Ziekenhuis in Groningen en Frisius MC Tjongerschans in Heerenveen. Deze samenwerkingen zijn gebaseerd op vertrouwen, duidelijke afspraken en wederzijds respect voor ieders rol binnen de operatiekamer.
Voor ouders die een keizersnede verwachten of waarbij deze mogelijkheid bestaat, kan het helpend zijn om het gesprek hierover tijdig aan te gaan met de zorgverlener of het ziekenhuis. Open communicatie en wederzijds respect zijn hierin essentieel. Niet alles is mogelijk, maar er is vaak meer ruimte dan in eerste instantie gedacht wordt—zeker wanneer duidelijk is dat de fotograaf professioneel en zorgvuldig te werk gaat. Elke geboorte verdient het om gezien te worden, ook wanneer die plaatsvindt in een operatiekamer. Met aandacht, rust en respect kan geboortefotografie bijdragen aan het bewaren van een verhaal dat anders misschien deels verborgen blijft.
